"Hayır" kelimesi İslam literatüründe "şimdi veya gelecekte, herhangi bir kimsenin faydalanabileceği bütün hizmetleri" ifade eden bir kelimedir. Kur'an-ı Kerim'de Cenab-ı Hak "Hayırda yarışınız" buyurmaktadır. Peygamber Efendimiz(s.a.v.) de "Bir hayra öncülük eden, onu yapan gibi ecir alır" buyurarak konunun ehemmiyetini beyan etmişlerdir.

Dolayısıyla isminden de anlaşılacağı üzere Hayra Hizmet Vakfı her çeşit hayır hizmetine katkıda bulunmak üzere kurulmuştur. Diğer taraftan Vakfın kurulmasında en önemli faktör, Vakfın kurucusu ve halen başkanlık görevini yürütmekte olan Hasan Hüseyin VAROL hoca efendinin çocukluk ve gençlik yıllarında çekmiş olduğu sıkıntılar ve gençlerle olan münasebetinde, özellikle tahsil hayatlarında, onların karşılaştıkları problemleri çözme noktasında duyulan ihtiyaçtır. Çünkü bu maddi ve manevi problemlerin tek kişi tarafından ya da resmi olmayan bir ekiple çözülme imkânı bulunmamaktadır.

Bu inanç ve duygularla beslenen insanların, herkesin kendisini düşündüğü bir ortamda başkalarını da düşünebilen bir şuur ve karakter içerisinde, toplumun yararına olabilecek hizmetleri yapmak için gayret göstermeleri gerçekten takdire şayandır. İşte Hayra Hizmet Vakfı bu inanç, duygu ve düşüncelerin müesseseleşmiş biçimi olarak 1969 yıllarında Hasan Hüseyin VAROL ve bir grup arkadaşıyla beraber "Sütun Araştırma Merkezi" şeklinde başlatılan hareketin bir mahsulüdür. O yıllarda yani, vakıf hareketinin başladığı yıllarda bu tür faaliyetlere örnek teşkil edebilecek bir hareket mevcut değildir. Bu noktadan hareketle Vakfın yukarıdaki hadisi şerif ile paralel olarak hayra öncülük ettiği göz ardı edilemez bir gerçektir.

1974 yılında Vakfın tüzüğü Hasan Hüseyin VAROL hoca efendi tarafından hazırlanmış, 1975 senesinde ise kuruluş için müracaat edilmiştir. Fakat yoksulluğa ve imkânsızlıklara karşı savaş açma maksadıyla kurulmak istenen bu müessese, noter tescil masrafı olan 300 lirayı borç almak suretiyle karşılayarak adeta maksadındaki doğruluğu kanıtlamıştır. Diğer taraftan ise 10.000 liralık malvarlığı, tüzüğünün çok geniş kapsamlı olması nedeniyle, mahkeme tarafından kabul edilmemiş ve Hasan Hüseyin VAROL'a ait gayrimenkulün satılması suretiyle 50.000 liralık malvarlığı ile kurulmuştur. Yani, yine imkânsızlıkların gölgesinde bir kuruluş aşaması karşımıza çıkmaktadır. Hülasa Hayra Hizmet Vakfı bu imkansızlık ve zorluklara rağmen 1975 yılının 6. ayında resmen tescil edilmek suretiyle faaliyetine başlamıştır.

İlk günlerde Fatih Çarşısının 4. katında faaliyetine kütüphane olarak başlayan bu hareket, daha sonra Aziziye Camii karşısındaki Ahmet Efendi Çarşısına taşınmıştır. Ve Vakfın kuruluş aşaması burada gerçekleşmiştir. Bu binada 15 sene gibi uzun bir süre hizmet devam etmiştir. İlk yıllarında çok hızlı başlayan bu hareket gittikçe hızını ve yoğunluğunu artırmış, Vakfın mal varlıklarında meydana gelen artış Vakfın maddî potansiyelini bir anda artırmıştır. Bu ivmedeki en önemli pay ise Vakıf Kurucusunun toplum tarafından tanınması ve güvenilir bir altyapıya sahip olmasıdır. Ayrıca, hocanın gençlerle içli dışlı olması ve bu çalışmada genç arkadaşların gösterdikleri performansa ait olmuştur. Tabii bu arada vakıf, dernek gibi faaliyetlerin azlığı da bu hızın kazanılmasında önemli bir etken olmuştur. İşte bu kazanılan ivme sonucunda elde edilen gayrimenkuller şu anda Vakfın faaliyetlerinin alt yapısını oluşturmaktadır.

Bir de geçmiş dönemde 1976 ile 1986 yılları arasında kalan 10 yıllık süre içerisinde Vakıf, gıda maddesi ürünleri, emaye fabrikası gibi sanayi kollarından mühendislik, pazarlama gibi hizmet kollarına kadar birçok faaliyet alanını içerisine alan bir ticarî faaliyet yelpazesine sahiptir. Bu senelerde bünyesinde barındırdığı HİBAŞ Basın Yayın şirketi tarafından Vakfın faaliyetlerini anlatan bültenler basılmıştır. Bu bültenlerde gerek Vakfın çalışmaları hakkında, gerekse dinî, kültürel, iktisadî ve bölgesel konularda yayınlar yapılarak halkın bilgi sahibi olması sağlanmıştır. (Bültenlerimize Resimler bölümümüzden ulaşabilirsiniz.)

Vakfın ticari alandaki bu genişleme süreci 1980 yılı 24 Ocak kararlarına kadar devam etmiştir. O günden sonra enflasyon hızla yükselmiş ve şirketler ilave sermayeye ihtiyaç duymuşlardır. Bu faaliyetlerin devamının mümkün olamayacağı anlaşılınca şirketler derhal feshedilmiştir. Fakat şirketlerin, Vakfın bu günlere gelmesindeki payı yadsınamayacak kadar büyük olmuştur.

Ayrıca faizsiz bankacılık sisteminin ilk denemelerinden biri olan, Emanet Sandığı adı altında bir sandık kurulmuştur. 1976 senesinde faaliyete geçen bu sandık, halen devam etmektedir. Bu faaliyet ise 1976 ile 1984 yılları arasında en yoğun günlerini yaşamıştır. O günlerde pek çok bankanın ulaşamadığı mevduat seviyelerine ulaşan sandık, 1978'lerde yıllık 3 milyar gibi büyük cirolara ulaşmıştır. Fakat diğer özel finans kurumlarının kurulmasıyla eski popülaritesini yitirmesine rağmen, Vakfa sağladığı destek açısından yine göz ardı edilemeyecek bir kaynaktır. İşte kuruluş aşamasında noter tescil masrafı olan 300 lirayı bile borç alarak karşılayan Hayra Hizmet Vakfı'mız halkımızın yardım ve desteklerini sistemli bir şekilde gerekli yerlere kanalize ederek bugün, aşevi, Kur'an Kursları, öğrenci yurtları, kütüphaneler ve yüzlerce gayrimenkulü olan büyük bir müessese kimliğine bürünmüştür. Ayrıca her sene binlerce kişiye yaptığı eğitim, kültür ve sosyal yardımlaşma sahalarındaki hizmet ve yardımlarına her gün yeni bir şeyler katarak devam etmektedir.

Vakfımızın bu günlere gelmesinde maddi, manevi katkısı olan kardeşlerimizden ahirete irtihal etmiş olanlara Allah'tan rahmet, hayatta olanlara Cenab-ı Hak'tan sıhhat, saadet ve işlerinde muvaffakiyetler dileriz.